Ze swojej strony polecam: cmentarze żydowskie w Łodzi i Wrocławiu z pięknymi grobowcami, kirkut w Częstochowę za bluszcz wijący się po macewach i drzewach, cmentarze z I wojny światowej w Beskidzie Niskim – za architekturę i położenie w górach, cmentarze mennonickie na Żuławach. Lista jest długa. Można by o tym napisać książkę, o świadectwie dawnej, wielokulturowej Polski, której już nie ma.

Apropo zaczepiania i nagabywania na ulicach myślę, że najgorsze są chwile gdy nagabywacz się denerwuje i zaczyna rzucać nieprzyjemnymi epitetami :/ najczęściej to się zdarza jak turysta proponuje cenę za dany produkt, a jak już sprzedawca się zgodzi na tę niską cenę, nie chce kupić produktu.

Mnie raczej tutaj nie zaczepiają. Jakimś dziwnym trafem większość osób wie, że jestem tutejsza. Sama nie wiem do końca skąd.
Raz zaczepił mnie egipski lovelas, ale to długa historia. Pisałam o niej na : https://egipskie.pl/polka-w-egipcie/egipski-lovelas/

Pozdrawiam
Agnieszka Wysocka

Przed każdym wyjazdem na Kubę staram się spędzić 2 tygodnie, szlifując mój hiszpański, ucząc się podstawowych wyrażeń i przygotowuję, za pomocą „Google Translate” kilkadziesiąt użytecznych zwrotów. Do tego zabieram słownik oraz rozmówki hiszpańskie—i generalnie sobie radzimy—a jak jeszcze nasz kubański rozmówca zna na podobnym poziomie język angielski, to praktycznie możemy prowadzić pełną dyskusję!

Natomiast moja znajomość języka francuskiego wynosi ZERO—w okolicach Toronto w ogóle go się nie słyszy ani nie używa. Będąc w Quebec, poza Montrealem, byłem zaszokowany, że tak wiele ludzi nie znało KOMPLETNIE języka angielskiego, pomimo że pracowali w sektorze turystycznym (restauracje, hotele, pola biwakowe, atrakcje turystyczne). Słownik też na dużo się nie przydał, bo wymowa inna. Dwa razy wjechaliśmy w uliczkę pod prąd (bo zamiast znaków drogowych w formie ‘piktogramów’, były niezrozumiałe dla nas napisy po francusku), ale głownie problemy były w restauracjach—dyskretnie pokazywaliśmy kelnerce na potrawy innych klientów. Nawet młode kelnerki w restauracji na starym mieście w Quebec City nie potrafiły nic zrozumieć po angielsku! Podobno jest to celowa polityka władz prowincji Quebec—w ten sposób mieszkańcy tej prowincji są niejako zmuszeni w niej mieszkać i również czytać prasę/propagandę w jednym tylko języku. Rozmawiałem z nauczycielką z Quebec, która uczyła języka angielskiego w szkole dla dorosłych. Powiedziała, że niektórzy lokalni frankofoni patrzą na nią jak na ‘zdrajczynię’, uczącą ‘języka wroga’. Nie wiem, czy to prawda, powtarzam jedynie to, co od niej usłyszałem.

Ale wracając do oryginalnego tematu, to może zdecydowałbym się na takie urządzenie, będąc w kraju, gdzie kompletnie nie można dogadać się po angielsku lub polsku. Na razie z pewnością go nie potrzebuję.

Ale żeby było jeszcze śmieszniej—ja w ogóle nie posiadam telefonu komórkowego!

W ośrodkach (Costa Sur i Hotel Ancon) niedaleko miasta Trinidad byłem w 2010 i w 2016 r. i wielokrotnie z hoteli udawaliśmy się do Trinidad, godzinami spacerując po jego urokliwych uliczkach i często późno w nocy wracaliśmy do hotelu ‘okazjami’, zwykle stanowiącymi prywatne, zdezelowane, antyczne samochody.

Odwiedziliśmy też (pociągiem, ciągnionym przez archaiczną lokomotywę!) Manaca Iznaga i wodospady El Nicho. Koło Manaca Iznaga przez jakiś czas chodziła za nami kobieta, starając się sprzedać naszyjnik. Wreszcie moja partnerka dała jej na odczepnego 1 CUC i w zamian otrzymała… ponad 10 naszyjników!

Ostatniej nocy pobytu w Trinidad wynajęliśmy rykszę, aby dotrzeć do słynnej dyskoteki, znajdującej się w jaskini. Młody chłopak nie bardzo znał drogę, jak też niekiedy miał problemy z pedałowaniem pod górę, toteż co jakiś czas wychodziliśmy z rykszy, pchając ją i błądząc pustymi i ledwie oświetlonymi uliczkami—a do tego ja byłem jak choinka obwieszony aparatami fotograficznymi—to znaczy, że na Kubie rzeczywiście jest bezpiecznie!

Niezmiernie lubię miasto Trinidad i kto wie, może ponownie tam zawitam w styczniu 2022 r!

Natomiast w Cienfuegos spędziłem tydzień w styczniu 2021 r., i to w samym mieście, mieszkając w hotelu Jagua (zbudowany był przed rewolucją przez brata prezydenta Batisty), przylegającym niemalże do Palacio de Valle. W dniu 18 sierpnia 1960 roku Fidel Castro złożył w hotelu wizytę, wygłosił pouczające przemówienie na temat dużego znaczenia Hotelu Jagua dla rozwoju turystyki w centralnej części wyspy oraz spędził noc w hotelu w pokoju nr 614 (a jakże, znajduje się przy nim tablica pamiątkowa!).

Dzień w dzień dojeżdżaliśmy z hotelu ‘bici taxi’ do centrum miasta i zwiedzaliśmy jego najciekawsze zabytki, m. in. piękny ratusz, przed którym Fidel Castro przemawiał przez dobrych kilka godzin 6 stycznia 1959 roku, gdy zatrzymał się tutaj w drodze do Hawany, niecały tydzień po zwycięstwie Rewolucji Kubańskiej—a w 1976 r. w tym mieście wygłosił w języku hiszpańskim przemówienie (na szczęście o wiele krótsze) lewicujący i darzący sympatią wszystko, co czerwone, premier Kanady, Pierre Elliot Trudeau (ojciec obecnego premiera Kanady—jabłko nie upadło daleko od jabłoni). Także z ogromną przyjemnością przechadzaliśmy się po jego malowniczych uliczkach, zaglądając m. in. na cmentarz.

Głównym punktem naszej podróży była wycieczka promem do Castillo de Jagua. Prom był zatłoczony, w 98% Kubańczykami, ale w powrotnej drodze był prawie pusty i sporo rozmawialiśmy z bardzo sympatycznym kapitanem.

Koło Castillo de Jagua znajdowała się elektrownia jądrowa „Juranga” (której ogromną kopułę widać było z naszego hotelu). Kuba zaczęła ją budować, przy pomocy Związku Sowieckiego, w latach osiemdziesiątych XX w., lecz po upadku imperium sowieckiego budowy zaniechano i pomimo kilku prób, nigdy jej nie wznowiono. Na szczęście w elektrowni nie ma żadnych materiałów radioaktywnych; porzucona, czeka… na lepsze czasy? Szacuje się, że Kuba wydała od 700 do 900 milionów dolarów na to bezużyteczne gmaszysko i przyległe domy dla załogi.

Sądzę, że Trinidad jest bardziej urokliwy, niż Cienfuegos, ale z przyjemnością ponownie pojechałbym do obydwu miast, bo pobyt w nich bardzo przyjemnie wspominam. Zresztą co tu mówić—KAŻDY wyjazd na Kubę uważam za udany i na skali od 0 do 10, nigdy nie było poniżej 8!

A na marginesie, ja też jestem od 26 lat krótkofalowcem, ale jedynie na lokalnych falach (2 m i 70 cm) i muszę przyznać, że dawno już nie byłem “radio-aktywny”-może dlatego, że obecnie nie ma bardzo z kim rozmawiać…

Na szczęście żadnych nieprzyjemnych przygód nigdy nie doświadczyłem. Wierzę statystyce-że obecnie latanie jest bardzo bezpieczne i że mam o wiele większą szansę zginąć w wypadku samochodowym w drodze z domu na lotnisko, niż w katastrofie lotniczej.

Nota bene, kilkakrotnie leciałem liniami kubańskimi, jakoby jednymi z najbardziej niebezpiecznych na świecie (rzeczywiście, były 2 katastrofy w ciągu ostatnich 10 lat-jedna z nich to samolot, który wystartował z Santiago de Cuba do Hawany i nie doleciał… w tym samym czasie my też wyruszyliśmy z Santiago, ale samochodem), ale na szczęście Air Cubana używała stosunkowo starych “leasowanych” z firmy europejskiej samolotów Boeing.

Moja koleżanka ponad 25 lat latała, jako stewardessa, na trasie Vancouver-Hong Kong, a potem Toronto-Hong Kong (16 godzin). Zwykle odbywała 3 loty w obie strony miesięcznie-a do tego ‘prywatnie’ non-stop lata po świecie. Ani razu nie miała poważniejszych turbulencji czy innych nieprzyjemnych sytuacji!

A czytając pierwszy wpis Ani (“I mam też wielkie marzenie – nauczyć się latać:)”-też miałem takie marzenie, nawet przeglądałem podręczniki do nauki latania… nie jest to takie trudne uzyskać podstawową licencję pilota, ala mimo wszystko trzeba na to poświęcić sporo nauki, czasu i oczywiście pieniędzy, tak więc sobie odpuściłem, mam w życiu inne, ciekawsze i tańsze priorytety.

Są bardzo różne przepisy i warto eksperymentować. Ja wypełniam pół kubeczka gotującą się wodą, często z drobno pokrajanym imbirem, dodaję sok z 1 lub 2 cytryn, ‘słodzę’ 2 łyżeczkami miodu i dopełniam kubeczek rumem, brandy lub whisky. Niektórzy dodają cynamon lub goździki. Nie jest to specjalnie smaczny napój, ale warto go wypić wieczorem przed snem!

A grzane piwo też jest dobre—dodaję ziele angielskie, liście bobkowe 2 żółtka wymieszane z cukrem i zazwyczaj używam mocnego piwa, od 7% do 12%.

A przy okazji mam pytanie: jakiego używasz aparatu fotograficznego do robienia tych zdjęć? Ja mam Canon Rebel T3i, ale często nie chciało mi się go ze sobą taszczyć i obecnie coraz częściej fotografuję (głównie w dzień) Canon PowerShot SX730HS lub Canon PowerShot ELPH 360 HS, bo są o wiele poręczniejsze, a dla moich celów jakość zdjęć jest wystarczająca.

W 2009 roku spędziłem tydzień w Hawanie i oczywiście odwiedziłem słynną łódź “Granma” oraz złożyliśmy wizytę w Muzeum Rewolucji, dawnym Pałacu Prezydenckim. Przez otwarte okno rozciągał się widok na przylegające domki, znajdujące się w opłakanym stanie i przypominające trochę powojenną Warszawę. Moja partnerka zainteresowała się materiałami propagandowymi, wywieszonymi w muzeum, mówiącymi o tryumfie socjalizmu/komunizmu oraz świetlanej przyszłości i poprosiła, abym jej na ten temat coś więcej powiedział, co z przyjemnością uczyniłem:

–To, co tu pisze, to jest TEORIA marksistowska; to, co widzisz przez okno, to RZECZYWISTOŚĆ komunistyczna.

Podobnie śmiać mi się chciało, gdy jadąc rowerami po trzeciorzędnych drogach, zobaczyliśmy stojący pomnik ku chwale Rewolucji Kubańskiej: chyba jedna trzecia pomnika już się rozpadła i ledwie można było przeczytać napisy na nim.

Niemniej Kuba się z pewnością zmienia i niektórzy Kubańczycy, zajmujący się działalnością biznesową, żartobliwie mówili, że obecnie są ‘kapitalistami’ i z dużym lekceważeniem i ironią odnosili się do socjalistycznych czy też komunistycznych ideałów, na których jakoby nadal opiera się system polityczny Kuby.

Chciałbym tutaj przytoczyć przykład, który świetnie odzwierciedla nową rzeczywistość: będąc w listopadzie 2013 r. w Santa Lucia na Kubie, zobaczyłem słynny wizerunek surowo wyglądającego Che Guevara namalowany na cementowej płycie, koło drogi prowadzącej do ośrodka Marlin Nautical Centre. Od razu zrobiłem kilka zdjęć i nawet jedno z nich wybrałem jako ‘okładkę’ albumu zdjęć z Kuby na stronie Flickr. Podczas naszej obecnej wizyty zawitałem w to samo miejsce i miałem nadzieję ponownie sfotografować ten wizerunek. Ku mojemu dużemu zdziwieniu, podobizna Che została zamalowana i na jej miejsce namalowano uśmiechniętego delfina w kolorowej czapce z daszkiem, reklamującego ośrodek Marlin Nautica Centre… Tak więc żegnaj Che, witaj kolorowy delfinie!

Swego czasu robiąc pracę magisterską, analizowaliśmy biuro podróży i sektor turystyczny. Pracując w tego rodzaju firmach nigdy nie można było z reguły liczyć na jakieś ogromne zarobki, ale jeżeli lubiło się podróżować, to była to wymarzona praca, często agenci byli wysyłani darmo lub za przysłowiowe grosze do różnych hoteli i mieli okazje pojechać w wiele miejsc po ogromnych zniżkach. Faktycznie, tego rodzaju praca daje ogromną satysfakcję i pozwala zrealizować wiele marzeń; niezależnie od wynagrodzenia, na głowę bije pracę za biurkiem!

A więc życzę powodzenia, wielu podróży, pisania następnych blogów i wydania dalszych przewodników turystycznych!

Na cmentarzu w Santiago byliśmy w styczniu, 2018 roku, i to zaledwie niecałą godzinę. Doszliśmy do grobu Fidela Castro, składającego się z prostej, granitowej skały i udekorowany metalową plakietką z napisem “Fidel”. Znajdował się on nieopodal grobów Jose Marti i innych bohaterów kubańskich. Niedaleko były też groby uczestników Rewolucji Kubańskiej, ale niestety nie wolno było do nich podchodzić, jedynie widziałem metalowe tabliczki z nazwiskami. Koło grobu kręcił się strażnik i instruował turystów, gdzie mogą stać i robić zdjęcia. Żołnierze w mundurach stali na warcie pod granitowymi ‘parasolami’ chroniącymi ich od słońca. O godzinie 14:00 kilkunastu żołnierzy wyszło z pobliskiego budynku i pomaszerowało w kierunku różnych grobów, a z głośników zaczęła płynąć muzyka. Ogólnie był to interesujący spektakl.

Dziękuję i pozdrawiam

Pozdr. Marcin